MUHDESATIN AİDİYETİNİN TESPİTİ DAVASI - Sarıca Hukuk ve Danışmanlık Bürosu

MUHTESADIN AİDİYETİNİN TESPİTİ DAVASI

Muhdesat, gayrimenkul hukukunda bir taşınmazın üzerinde bulunan bina, tesis vb. yapılar ile ağaç, bağ gibi dikili bitkileri ifade etmek üzere kullanılır. Muhdesatın aidiyetinin tespiti davasında davacı, derdest olan bir ortaklığın giderilmesi veya kamulaştırma davalarında bu davaların konusu olan taşınmaz üzerindeki muhdesatın kendisi tarafından meydana getirildiğini veya muhdesatın kendisine ait olduğunu iddia ederek mahkeme tarafından tespit edilmesini talep eder. Bu davanın davalı tarafında, taşınmazın tapu kaydındaki maliklerinin tamamı yer almalıdır. Ancak bu maliklerin arasında muhdesatın davacıya ait olduğunu açık bir şekilde kabul edenler varsa davalı olarak gösterilmeleri gerekmez. Eğer maliklerden ölmüş olanlar var ise dava onların mirasçılarına yöneltilmelidir.

Muhdesatın aidiyeti davası tek başına açılabilecek bir dava değildir. Muhdesatın bulunduğu taşınmazı konu edinen derdest bir “kamulaştırma işlemi” veya “ortaklığın giderilmesi davası” bulunmalıdır. Bu davalar devam ederken taşınmazın sahiplerinden birisinin taşınmaz üzerinde muhdesat iddiasında bulunması durumunda mahkeme tarafından o kişiye muhdesatın aidiyetinin tespiti davası açması için süre verilir. Bu süre içerisinde dava açılmazsa kişinin iddiasından vazgeçmiş olduğu kabul edilir ve iddia hiç ortaya atılmamış gibi derdest dava görülmeye devam edilir. Eğer verilen süre içerisinde muhdesatın aidiyetinin tespiti davası açılırsa diğer derdest davalar için bekletici mesele yapılır.

Muhdesatın aidiyetinin tespiti davasında ispat yükü davacıya aittir. Dava konusu olan ilgili taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın kendisine ait olduğunu ileri süren davacı, iddiasını mahkemeye somut ve inandırıcı deliller sunarak ispatlamalıdır. Yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilirse muhdesat sahibinin hakkı Tapu kütüğünde beyanlar hanesine bütünleyici parçaya dair detayları ile kaydedilir. Böylelikle muhdesatın kendisine ait olduğunu ispatlayan davacı, taşınmaz malikine karşı tazminat veya alacak isteminde bulunabilir.

Muhdesatın aidiyetinin tespiti davası taşınmazın bulunduğu yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılmalıdır. Söz konusu dava nispi harca tabidir dolayısıyla her davada değişiklik göstermektedir. Harç ücreti, muhdesatın değerine ve muhdesatın tespiti için dava açan kişinin muhdesat üzerindeki payına göre hesaplanır. Davanın kabulüne karar verilmesi halinde davacı lehine avukatlık tarifesine göre avukatlık ücreti belirlenir. Yargılama giderleri de davanın kabul edilmesi halinde tapu maliklerine payları oranında yükletilir.

Muhdesatın adiyetinin tespiti davası, muhdesat kime aitse o kişinin hakkını korumak için gereklidir. Aksi halde ortaklığın giderilmesi davası veya kamulaştırma davaları neticesinde muhdesat üzerindeki hakları zarar görebilir. Muhdesatın aidiyetinin tespiti davasının uzman bir avukat tarafından temsil edilerek açılması hak kaybına uğramamak için önem arz etmektedir.

Av. İlayda SARICA