İŞ SÖZLEŞMESİNİN İŞVEREN TARAFINDAN HAKSIZ FESHİ - Sarıca Hukuk ve Danışmanlık Bürosu

İŞ SÖZLEŞMESİNİN İŞVEREN TARAFINDAN HAKSIZ FESHİ

İş sözleşmesi işçinin feshi, işverenin feshi ve sözleşmenin süresinin dolması gibi sebeplerle sona erer. İşveren fesih sebebi olarak haklı nedenler gösterebileceği gibi haksız bir nedene de dayanabilir veya herhangi bir neden göstermeksizin fesih hakkını kullanabilir. Bu durum işçiyi zor durumda bırakmaktadır. Ancak işçilerin hakları 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında korunmaktadır bu doğrultuda işverenin haksız feshine karşı başvurabilecekleri yollar bulunmaktadır.

İş Kanunu’nun 20. maddesinde yer alan düzenlemeye göre işçinin işveren tarafından sebep gösterilmeden işten çıkarılmasında veya gösterilen sebebin geçerli olmaması halinde işçinin işe iade talebinde bulunabileceği hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla işçi ilk olarak işe iade davası açabilir. İşe iade davası açma yoluna başvurmanın belirli şartları bulunmaktadır. Dolayısıyla her zaman iş sözleşmesi haksız şekilde feshedilen işçi, işe iade davası açamaz. Öncelikle;

• İşçi ve işveren arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi bulunmalıdır. İş sözleşmesi haksız nedenle veya sebep gösterilmeksizin feshedilmelidir.
• İş yerinde en az 30 veya daha fazla işçi çalıştırılıyor olmalıdır.
• İşçinin en az 6 aylık kıdemi olması gerekmektedir.
• Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde arabulucuya başvurma zorunluluğu bulunmaktadır. Bu şartlar mevcut ise işe iade davası açılabilir.

Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması üzerine arabulucunun tuttuğu son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içerisinde dava açılabilecektir. İşe iade davası, davalı olan iş yerinin bulunduğu yerde veya işçinin işini yaptığı yerdeki İş Mahkemesi’nde açılabilmektedir. Bu dava sürecinde iş sözleşmesi feshedilmiş sayılmaz, fesih askıdadır dolayısıyla işe iade davası sonuçlanmadan feshe bağlı alacaklar (kıdem, ihbar tazminatları vs.) talep edilemeyecektir.

Mahkeme davayı kabul ederse fesih geçersiz hale gelecektir. Bu durumda işveren işçiyi 1 ay içerisinde işe başlatmak zorundadır.

Ancak işçinin başvurusuna rağmen işçiyi işe başlatmaz ise; işe iadeye aykırılık tazminatı ödeyecektir. Mahkeme tarafından takdir edilecek miktar olan en az 4 aylık en çok 8 aylık doğmuş olan ücret üzerinden takdir edilecektir. Ayrıca boşta geçen 4 aylık süreye ait ücret ve sosyal haklara ilişkin ödeme yapacaktır. Haklı fesih gerekçesiyle işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödenmemiş ise işveren kıdem ve ihbar tazminatını da ödemekle yükümlüdür.

Daha önce de açıkladığımız üzere işe iade davasının açılabilmesinin belli koşulları vardır. Bu koşullar mevcut değilse işe iade davası açılamaz. Ancak koşullar mevcut olsa dahi işçi işe iade davası açmak zorunda değildir. İşçi tekrar aynı iş yerinde çalışmak istemez ise haksız fesih nedeniyle hak kazandığı kıdem ve ihbar tazminatları için dava açabilir.

İş sözleşmelerinden kaynaklı uyuşmazlıklarda dikkat edilmesi gereken birçok husus ve takip edilmesi gereken süreler bulunmaktadır. Dolayısıyla herhangi bir hak kaybına uğramamak için konuyu bir avukat yardımı ile takip etmek önem arz etmektedir.

Av. İlayda SARICA